Θέσεις του Λογιστικού Συλλόγου Αθηνών (ΛΣΑ) για τη βελτίωση του φορολογικού πλαισίου.
27 Ιουλίου 2026
Γενικά
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις εντάσσονται στο πλαίσιο μιας συνολικής αναμόρφωσης του φορολογικού πλαισίου με σκοπό την ενίσχυση της αναπτυξιακής του διάστασης, τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και την ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ Φορολογικής Διοίκησης και φορολογουμένων.
Βασική επιδίωξη των προτεινόμενων ρυθμίσεων είναι η μετάβαση των μηχανισμών με αποκλειστικά εισπρακτικό χαρακτήρα σε αναπτυξιακά εργαλεία, δημιουργώντας κίνητρα για την οικονομική δραστηριότητα, επιβραβεύοντας τη συνεπή και ειλικρινή φορολογική συμπεριφορά και ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Οι προτάσεις στηρίζονται στις αρχές της φορολογικής δικαιοσύνης, της αναλογικότητας, της φοροδοτικής ικανότητας, της χρηστής διοίκησης και της αποτελεσματικότητας της φορολογικής συμμόρφωσης και αποσκοπούν ιδίως:
- στην ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων,
- στην τόνωση των επενδύσεων και της απασχόλησης,
- στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης μέσω της ενίσχυσης της οικειοθελούς συμμόρφωσης,
- στη δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών,
- στην αναλογική επιβολή διοικητικών κυρώσεων,
- στη μείωση της παραοικονομίας και της φοροδιαφυγής.
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επιφέρουν μηδενικό ή χαμηλό δημοσιονομικό κόστος και επιδιώκουν την αντικατάσταση μέτρων που λειτουργούν αποκλειστικά ως απλοί μηχανισμοί είσπραξης με σύγχρονα φορολογικά κίνητρα, τα οποία δημιουργούν ισχυρότερες προϋποθέσεις οικονομικής ανάπτυξης και διατήρησης αύξησης των δημοσίων εσόδων, καθώς και σταθερής διεύρυνσης της φορολογικής βάσης.
Προτεινόμενες ρυθμίσεις
- Μείωση του φορολογικού συντελεστή Νομικών Προσώπων από 22% σε 20%
Υφιστάμενη κατάσταση
Ο συντελεστής φορολογίας εισοδήματος των νομικών προσώπων ανέρχεται σήμερα σε 22%. Το ύψος της φορολογικής επιβάρυνσης επηρεάζει άμεσα τα καθαρά κέρδη που παραμένουν στις επιχειρήσεις και - κατά συνέπεια - τη δυνατότητά τους να χρηματοδοτούν επενδύσεις, να ενισχύουν τη ρευστότητά τους και να δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας.
Προτεινόμενη ρύθμιση
Προτείνεται η μείωση του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος των νομικών προσώπων από 22% σε 20%.
Τεκμηρίωση
Η μείωση του φορολογικού συντελεστή αυξάνει τα καθαρά κέρδη που παραμένουν στις επιχειρήσεις, ενισχύοντας τη δυνατότητα επανεπένδυσής τους στην παραγωγική δραστηριότητα, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η προτεινόμενη ρύθμιση παρουσιάζει υψηλό αναπτυξιακό όφελος, χαμηλή διοικητική δυσχέρεια, καθώς απαιτεί μόνο την τροποποίηση του ισχύοντος συντελεστή, ενώ το δημοσιονομικό της κόστος εκτιμάται ως χαμηλό.
- Μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος και σύνδεσή της με κίνητρα ανάπτυξης
Υφιστάμενη κατάσταση
Η προκαταβολή φόρου εισοδήματος λειτουργεί ως μηχανισμός προείσπραξης φορολογικών εσόδων, καθώς υπολογίζεται με βάση τη φορολογική εικόνα της προηγούμενης χρήσης και προκαταβάλλεται πριν από την πραγματοποίηση των αποτελεσμάτων της επόμενης.
Σήμερα, η προκαταβολή ανέρχεται σε ποσοστό 80% για τα νομικά πρόσωπα και 55% για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ανεξάρτητα από τις μεταβολές που ενδέχεται να προκύψουν στον κύκλο εργασιών, στην κερδοφορία ή στις γενικότερες οικονομικές συνθήκες της επόμενης διαχειριστικής περιόδου.
Η πρακτική αυτή δεσμεύει σημαντικό μέρος της διαθέσιμης ρευστότητας των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρομεσαίων, περιορίζοντας τις δυνατότητες χρηματοδότησης επενδύσεων, δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και ενίσχυσης του κεφαλαίου κίνησης.
Προτεινόμενη ρύθμιση
Προτείνεται:
- η καθολική μείωση της προκαταβολής φόρου κατά ποσοστό 30%, με εξαίρεση τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, ήτοι 56% για Νομικά Πρόσωπα και 38,5% για Φυσικά Πρόσωπα – ατομικές επιχειρήσεις και με διατήρηση της επιπλέον έκπτωσης κατά (50%) του εκάστοτε ισχύοντος ποσοστού για τα τρία πρώτα έτη ενιαία για Φυσικά και Νομικά Πρόσωπα.
- η περαιτέρω κλιμακωτή μείωση της προκαταβολής για επιχειρήσεις που:
- διατηρούν τον αριθμό προσωπικού πλήρους απασχόλησης για τουλάχιστον είκοσι τέσσερις (24) μήνες,
- δεν έχουν ληξιπρόθεσμες φορολογικές οφειλές.
Τεκμηρίωση
Η προτεινόμενη παρέμβαση μετατρέπει την προκαταβολή φόρου από εργαλείο αποκλειστικής προείσπραξης σε μηχανισμό ανάπτυξης των επιχειρήσεων, αυξάνοντας τη ρευστότητα και επιτρέποντας τη χρηματοδότηση παραγωγικών δραστηριοτήτων, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Παράλληλα, η σύνδεση της μείωσης με αντικειμενικά κριτήρια φορολογικής συνέπειας και απασχόλησης δημιουργεί ένα σταθερό σύστημα επιβράβευσης των συνεπών επιχειρήσεων, ενισχύοντας την οικειοθελή συμμόρφωση και την πραγματική οικονομική ανάπτυξη.
- Καθολική υποχρέωση υπογραφής των φορολογικών δηλώσεων από αδειούχο λογιστή
Υφιστάμενη κατάσταση
Σήμερα, επιχειρήσεις με ετήσια ακαθάριστα έσοδα έως 30.000 ευρώ , όταν τηρούν βιβλία απλογραφικά, μπορούν να λειτουργούν χωρίς την υποχρεωτική υποστήριξη Λογιστή, ενώ για επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα άνω των 30.000 ευρώ η υπογραφή του Λογιστή είναι υποχρεωτική μόνο στο έντυπο Ε3 και όχι σε άλλες κρίσιμες φορολογικές δηλώσεις, όπως η δήλωση ΦΠΑ.
Η Πολιτεία απαιτεί ακρίβεια και διαφάνεια, ζητώντας τη συνδρομή του Λογιστή στην καταπολέμηση νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, χωρίς όμως να εξασφαλίζει ότι όλες οι επιχειρήσεις υποστηρίζονται από τον επιστήμονα Λογιστή, ο οποίος είναι ο αρμόδιος επαγγελματίας για να εγγυηθεί την ορθή αποτύπωση των οικονομικών στοιχείων. Είναι παράδοξο η υπογραφή του Λογιστή να θεωρείται αρκετά σημαντική ώστε να συνεπάγεται κυρώσεις και σοβαρούς προσωπικούς κινδύνους, υπό την υπόνοια συνέργειας σε πράξεις ξεπλύματος χρήματος, αλλά να μην θεωρείται αρκετά σημαντική ώστε να είναι υποχρεωτική για όλες τις επιχειρήσεις και σε όλες τις κρίσιμες φορολογικές δηλώσεις.
Προτεινόμενη ρύθμιση
Η καθολική υποχρέωση υπογραφής των φορολογικών δηλώσεων και εν γένει των κρίσιμων δηλωτικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων, ώστε όλες οι επιχειρήσεις να διαθέτουν υποχρεωτικά πιστοποιημένο Οικονομολόγο Λογιστή-Φοροτεχνικό.
Τεκμηρίωση
Η υπογραφή του Λογιστή-Φοροτεχνικού σε όλες τις κρίσιμες φορολογικές δηλώσεις αποτελεί αναγκαία μεταρρύθμιση για την εύρυθμη λειτουργία της οικονομίας και των επιχειρήσεων, συμβάλλει στη διαφάνεια, την καταπολέμηση νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και την ορθή αποτύπωση των οικονομικών δεδομένων της αγοράς.
- Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα
Υφιστάμενη κατάσταση
Το τέλος επιτηδεύματος προβλέπει την καταβολή πάγιας οικονομικής επιβάρυνσης στις επιχειρήσεις, η οποία δεν συνδέεται με το οικονομικό αποτέλεσμα της επιχειρηματικής δραστηριότητας ούτε λαμβάνει υπόψη το ύψος του κύκλου εργασιών, την κερδοφορία ή τη φοροδοτική ικανότητα της επιχείρησης. Ως εκ τούτου, η συγκεκριμένη επιβάρυνση επιβάλλεται ανεξάρτητα από την πραγματική οικονομική κατάσταση κάθε νομικού προσώπου.
Ειδικότερα, η επιβολή του και στα υποκαταστήματα αυξάνει το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων που αναπτύσσουν δίκτυο εγκαταστάσεων, περιορίζοντας τα κίνητρα για γεωγραφική επέκταση, περιφερειακή ανάπτυξη και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Προτεινόμενη ρύθμιση
Προτείνεται η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, για τα υποκαταστήματα και τις έδρες.
Τεκμηρίωση
Η κατάργηση ενός πάγιου φόρου που δεν συνδέεται με τη φοροδοτική ικανότητα αποκαθιστά πληρέστερα την αρχή της φορολογικής δικαιοσύνης και περιορίζει το μη παραγωγικό λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Η απαλλαγή των υποκαταστημάτων από την επιβάρυνση αναμένεται να διευκολύνει τη διεύρυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, να ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη της περιφέρειας, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και να αυξήσει τη συνολική φορολογητέα ύλη μέσω της ανάπτυξης της οικονομικής δραστηριότητας.
- Πλήρης κατάργηση των τεκμηρίων για ελ. Επαγγελματίες
Υφιστάμενη κατάσταση
Το ισχύον σύστημα τεκμαρτού προσδιορισμού του εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών οδηγεί σε φορολόγηση που δεν βασίζεται στο πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, η σημαντική ενίσχυση των ψηφιακών εργαλείων της Φορολογικής Διοίκησης, των ηλεκτρονικών συναλλαγών και των μηχανισμών διασταύρωσης στοιχείων , καθώς και η εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών ελέγχου, καθιστά πλέον δυνατή την αποτελεσματικότερη προσέγγιση του πραγματικού φορολογητέου εισοδήματος. Επιπλέον, η σύνδεση του τεκμαρτού εισοδήματος με την απασχόληση μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά ως προς τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Προτεινόμενη ρύθμιση
Προτείνεται η πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού προσδιορισμού του εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών και η φορολόγησή τους αποκλειστικά βάσει του πραγματικού εισοδήματος, όπως αυτό προκύπτει από τα διαθέσιμα ηλεκτρονικά δεδομένα και τους μηχανισμούς ελέγχου της Φορολογικής Διοίκησης.
Τεκμηρίωση
Η προτεινόμενη ρύθμιση ενισχύει την αρχή της φορολόγησης βάσει της πραγματικής φοροδοτικής ικανότητας, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που παρέχουν τα σύγχρονα ψηφιακά μέσα και οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις. Παράλληλα, αίρει στρεβλώσεις που ενδέχεται να λειτουργούν ως αντικίνητρο για την ανάπτυξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, συμβάλλοντας σε ένα δικαιότερο και αποτελεσματικότερο φορολογικό σύστημα.
- Σχετικά με ακίνητα
Υφιστάμενη κατάσταση
Η ισχύουσα νομοθεσία δεν προβλέπει την έκπτωση της δαπάνης ενοικίου από το φορολογητέο εισόδημα των μισθωτών και των συνταξιούχων, γεγονός που περιορίζει τα φορολογικά κίνητρα για την πλήρη δήλωση των πραγματικών μισθωμάτων.
Επίσης, η ελλιπής προσφορά ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση κλιμακώνει συνεχώς τις τιμές των ενοικίων.
Επιπλέον, η αναγνώριση των τεκμηρίων για την αγορά γης (οικόπεδο) από τις ατομικές οικοδομικές-κατασκευαστικές επιχειρήσεις, καθίσταται υπερβολική και άδικη, αφού για αυτούς η αγορά του οικοπέδου για την εκμετάλλευσή του συνιστά μια πράξη αμιγώς εμπορική και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται όπως και οι λοιπές επιχειρηματικές πράξεις του που απαλλάσσονται από το τεκμήριο απόκτησης.
Προτεινόμενη ρύθμιση
Προτείνεται:
- η αναγνώριση της δαπάνης ενοικίου ως εκπιπτόμενης από το φορολογητέο εισόδημα των μισθωτών και των συνταξιούχων
- η επανεξέταση των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα από ενοίκια
- η διεύρυνση της τριετούς απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για ακίνητα που δεν εμπίπτουν στο εν λόγω ωφέλημα
- Η εξαίρεση από τα τεκμήρια της αγοράς γης (οικοπέδων) προς ανέγερση ακινήτων για τις ατομικές οικοδομικές-κατασκευαστικές επιχειρήσεις.
Τεκμηρίωση
Η δυνατότητα έκπτωσης της δαπάνης ενοικίου δημιουργεί ουσιαστικό οικονομικό κίνητρο για την πλήρη δήλωση των πραγματικών καταβαλλόμενων μισθωμάτων, ενισχύοντας τους ηλεκτρονικούς μηχανισμούς διασταύρωσης στοιχείων μεταξύ μισθωτών και εκμισθωτών. Βεβαίως, η επανεξέταση μιας επιπλέον μείωσης των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα από ενοίκια θα επιφέρει θετικά αποτελέσματα στη δήλωση των πραγματικών μισθωμάτων. Επιπλέον, θα συμβάλει συμπληρωματικά στην αντιμετώπιση του προβλήματος της στέγασης η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος από ενοίκια για ακίνητα όπως νεόδμητες, ανακαινισμένες, δωρεάν παραχωρημένες κατοικίες κλπ.
Η ρύθμιση αναμένεται να συμβάλει στη μείωση της απόκρυψης εισοδημάτων από εκμισθώσεις ακινήτων, στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των φορολογικών ελέγχων.
- Αναμόρφωση και εκλογίκευση των προστίμων
Υφιστάμενη κατάσταση
Η συνεχής επέκταση των ψηφιακών υποχρεώσεων έχει αυξήσει σημαντικά τις απαιτήσεις συμμόρφωσης των επιχειρήσεων.
Το ισχύον σύστημα διοικητικών κυρώσεων δεν διαφοροποιεί πάντοτε επαρκώς τις περιπτώσεις συστηματικής φοροδιαφυγής από τις τυπικές παραλείψεις, τις τεχνικές δυσλειτουργίες ή τα σφάλματα που δεν προκαλούν απώλεια φορολογικών εσόδων.
Προτεινόμενη ρύθμιση
Προτείνεται:
- συνολική αναθεώρηση των προστίμων του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας,
- κατάργηση προστίμων για τις περιπτώσεις διόρθωσης, που δεν επιφέρουν φορολογική ζημία,
- διάκριση των παραβάσεων σε ουσιαστικές, τυπικές και τεχνικές,
Τεκμηρίωση
Η αναμόρφωση του συστήματος κυρώσεων ενσωματώνει πληρέστερα την αρχή της αναλογικότητας και κατευθύνει την ελεγκτική λειτουργία προς την αντιμετώπιση των ουσιαστικών περιπτώσεων φοροδιαφυγής.
Η διαφοροποίηση των κυρώσεων ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης αναμένεται να ενισχύσει την οικειοθελή συμμόρφωση, να μειώσει το διοικητικό κόστος τόσο για τη φορολογική διοίκηση όσο και για τις επιχειρήσεις και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων.
Η δυνατότητα αυτοδιόρθωσης πριν από τον έλεγχο ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ Φορολογικής Διοίκησης και φορολογουμένων, ενώ παράλληλα επιτρέπει στη Φορολογική Διοίκηση να επικεντρώνει τους ελεγκτικούς της πόρους στις περιπτώσεις πραγματικής φοροδιαφυγής.
Συνολική εκτίμηση των επιπτώσεων
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις συγκροτούν ένα πλαίσιο φορολογικής πολιτικής που συνδυάζει την ανάπτυξη με την αποτελεσματική φορολογική συμμόρφωση.
Η ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, η κατάργηση άδικων επιβαρύνσεων, η παροχή κινήτρων για τη δήλωση των πραγματικών εισοδημάτων και η καθιέρωση αναλογικού συστήματος κυρώσεων εκτιμάται ότι θα συμβάλουν:
- στην ενδυνάμωση της χρηματοοικονομικής επάρκειας και της ταμειακής ρευστότητας των επιχειρήσεων,
- στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης και στη μείωση της ανεργίας,
- στην προώθηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας μέσω της ενίσχυσης των επενδύσεων,
- στη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών υποχρεώσεων,
- στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων που ανταποκρίνονται στην αρχή της αναλογικότητας,
- στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις υπηρετούν τον στρατηγικό στόχο ενός σύγχρονου φορολογικού συστήματος, το οποίο δεν περιορίζεται στην είσπραξη δημοσίων εσόδων, αλλά λειτουργεί ταυτόχρονα ως εργαλείο ανάπτυξης, ενίσχυσης της απασχόλησης, προαγωγής της φορολογικής δικαιοσύνης και επιβράβευσης της συνεπούς φορολογικής συμπεριφοράς.
Για τον Λογιστικό Σύλλογο Αθηνών
Ο Πρόεδρος
Πόλυγγερ Μιχάλης
